أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

39

قانون ( فارسى )

گفتار دوم نشانيها و علاج انواع سوء مزاج معده فصل اول [ نشانيهاى متعدد از سوء مزاج گرم معده ] نشانيهاى متعدد از سوء مزاج گرم معده خبر مىدهند كه از اين قرارند : 1 - تشنگى : تشنگى در حالى نشانى از سوء مزاج گرم معده دارد كه سوء مزاج گرم معده به آن شدت نرسيده باشد كه مايهء نابود شدن نيروى بيمار گشته باشد . 2 - آروغ دودى . 3 - آب دهن كه بوى گوشت و عرق بدهد . 4 - دارندهء معده از سرد و سردىبخشها بياسايد و بهره بيند . 5 - سوختن غذاى لطيف در معده ، نوع غذايى كه اگر معده مزاج طبيعى داشت در معده نمىسوخت . 6 - غذاى غليظ و پرمايه زودتر و سريع‌تر در معده هضم مىشود ، زودتر و سريع‌تر از آنكه در معدهء طبيعى و معتدل مزاج هضم مىشد ، باز مشروط به اينكه سوء مزاج گرم به حدّى از شدّت نرسيده باشد كه نيروهاى معده را از بين برده باشد و معده را از وظيفهء خود عاجز كرده باشد . 7 - زياد تشنه شدن و از بين رفتن اشتهاى خوراك در اكثر اوقات ، و به‌ويژه اگر سوء مزاج گرم معده سوء مزاج گرم صفرايى شديد باشد - كه حتما اشتهاى غذا را به كلّى نابود مىكند - ليكن با وجود سوء مزاج گرم شديد صفرايى ، هضم قوّت و قدرت خود را از دست نمىدهد ، مگر اينكه حالت سوء مزاج گرم شديد صفرايى به اعلا درجه برسد و دستگاه گوارشى را ناتوان كرده باشد . 8 - تب دق كه همراه سوء مزاج گرم شديد معده ممكن است رخ دهد . 9 - گاهى اتفاق افتد كه سوء مزاج گرم معده قبل از آنكه اشتهاى غذا را از بيمار سلب كند ، احساس گرسنگى فوق العاده در بيمار برمىانگيزد ؛ زيرا گرمايى كه از سوء مزاج ناشى مىشود ، مواد داخل معده را تحليل مىبرد و از گزشى كه بر دهانهء معده وارد مىآورد ، مواد داخل معده به جنبش وادار مىشوند و براى گداختن و تحليل رفتن آمادگى مىيابند . گو اينكه گرماى سوء مزاج معده مواد را از معده مىمكد . در چنين حالت گرسنگى اگر غذا هرچه زودتر به معده نرسد ، دارندهء